Foundational questions
Turing: मशीन बुद्धिमत्तेचा प्रश्न
Alan Turing यांनी 1950 मध्ये मशीन बुद्धिमत्तेबद्दल प्रश्न विचारण्याची आणि तपासण्याची एक प्रभावी चौकट मांडली.
हा टप्पा वाचा Back to ExploreAI चा इतिहास
AI चा प्रवास · Marathi-first history
AI चा इतिहास
एका सरळ रेषेत नाही.
प्रश्न, प्रयोग, मर्यादा, funding cycles आणि नव्या पद्धती—या सगळ्यांनी AI घडला. महत्त्वाचे टप्पे त्यांच्या संदर्भासह समजून घ्या.
Sources matter
एका शोधकाची hero story नाही
AI च्या वेगवेगळ्या शाखा अनेक लोक, संस्था, papers, datasets आणि computing साधनांनी घडवल्या. प्रत्येक event page वर primary किंवा authoritative references आणि कोणते simplification टाळायचे ते दिले आहे.
1950 → आज
दहा महत्त्वाचे टप्पे
- 1950
- Summer 1956
Field and terminology
Dartmouth workshop: ‘Artificial Intelligence’ हे नाव
1956च्या Dartmouth Summer Research Project ने AI या नावाला आणि स्वतंत्र संशोधन क्षेत्राच्या कल्पनेला प्रभाव दिला.
हा टप्पा वाचा - 1957–1958
Early neural models
Perceptron: शिकणाऱ्या neural model ची सुरुवात
Frank Rosenblatt यांच्या perceptron ने inputs मधून एक साधा निर्णय शिकण्याची कल्पना प्रत्यक्ष model मध्ये दाखवली.
हा टप्पा वाचा - 1960s–1980s
Symbolic and rule-based AI
Expert systems: तज्ज्ञांचे नियम संगणकात
1970च्या दशकात DENDRAL आणि MYCIN सारख्या systems ने विशिष्ट क्षेत्रातील तज्ज्ञ ज्ञान rules मध्ये मांडले.
हा टप्पा वाचा - 1970s–1990s
Funding and expectation cycles
AI winter: अपेक्षा, निधी आणि वास्तव
मोठ्या अपेक्षा पूर्ण न झाल्यावर AI संशोधनातील रस आणि निधी कमी झाले; पण संशोधन पूर्णपणे थांबले नाही.
हा टप्पा वाचा - 1986
Learning in multilayer networks
Backpropagation: multilayer networks पुन्हा शिकू लागले
1986च्या प्रसिद्ध paper ने multilayer neural networks मध्ये error मागे पाठवून weights सुधारण्याची पद्धत स्पष्ट केली.
हा टप्पा वाचा - May 1997
Specialised systems
Deep Blue ने Kasparov ला हरवले
1997 मध्ये IBM च्या specialised chess system ने reigning world champion Garry Kasparov विरुद्ध match जिंकला.
हा टप्पा वाचा - 2012
Data, compute and deep learning
ImageNet आणि deep-learning breakthrough
2012च्या ImageNet स्पर्धेत AlexNet च्या deep convolutional network ने data, GPUs आणि training यांची ताकद दाखवली.
हा टप्पा वाचा - 2017
Attention and language models
Transformer: attention वर आधारित architecture
2017च्या Attention Is All You Need paper ने recurrence शिवाय attention-based sequence architecture प्रस्तावित केले.
हा टप्पा वाचा - 30 November 2022 onward
Generative AI acceleration
Generative AI आणि ChatGPT चा सार्वजनिक काळ
2022च्या ChatGPT research preview ने conversational generative AI लाखो लोकांच्या रोजच्या चर्चेत आणले; हा broader model आणि deployment प्रवासाचा भाग होता.
हा टप्पा वाचा
Continue learning
इतिहासातून रोजच्या AI कडे
आता AI म्हणजे काय, model कसे शिकतात आणि उत्तरांवर विश्वास ठेवताना काय तपासायचे हे beginner lessons मध्ये पाहा.